با کلیک بر روی 1+ ما را در گوگل محبوب کنید
X
تبلیغات
نماشا
رایتل

Electrician

شرکت جنرال الکتریک

شرکت جنرال الکتریک

از ابتدا تا به امروز زمانی که ایالات متحده در سال ۱۹۱۷ وارد جنگ جهانی اول شد، دولت آمریکا جستجو را برای یافتن شرکتی که بتواند یک تقویت کننده یا بوستر را برای هواپیماهای نوپای پیستونی آن زمان تولید نماید، شروع کرد

زمانی که ایالات متحده در سال ۱۹۱۷ وارد جنگ جهانی اول شد، دولت آمریکا جستجو را برای یافتن شرکتی که بتواند یک تقویت کننده یا بوستر را برای هواپیماهای نوپای پیستونی آن زمان تولید نماید، شروع کرد. این بوستر، یا در اصل توربوسوپرشارژر، شامل یک کمپرسور بود که با نیروی گازهای خروجی موتور به حرکت در آمده و هوا یا اکسیژن اضافی را مکیده و بر توان موتورهای پیستونی آن زمان می افزود و در حقیقت بر روی موتورهایی نصب می شد که قرار بود در ارتفاعات بالا به عملیات بپردازند. در این میان، شرکت جنرال الکتریک، این رقابت و مبارزه را با شرکتی دیگر برای تولید توربوسوپرشارژر ها پذیرفت و قراردادی برای تولید آن ها توسط شرکت ها و دولت وقت منعقد شد. در بحبوحه زمان جنگ، هر دو شرکت تحقیق و طراحی های بسیاری را بر روی این گونه تجهیزات انجام داده و هزینه هایی را صرف نمودند، تا آنکه دولت آن دو شرکت را برای نمایش و اثبات عملکرد نهایی طرح هایشان فراخواند. 

سرانجام، در هوای قله های پایکس پیک، در حدود ۱۴,۰۰۰ پا بالای سطح دریا، شرکت جنرال الکتریک موتوری از نوع لایبرتی ایرکرافت را با قدرتی معادل ۳۵۰ اسب بخار که با توربوسوپرشارژرهای آن شرکت تجهیز شده بود، آزمایش کرده و با موفقیت رقابت را پایان داده و از میدان با پیروزی بدر رفت، و از همان زمان بود که این شرکت وارد دوره و عرصه جدید ساخت هواپیما ها و موتورها یا پیشرانه هایی با قدرت افزون تر و کارائی بالاتر گردید. با انجام آن آزمایش بر فراز قله ها، اولین قرارداد رسمی میان دولت آمریکا و شرکت جنرال الکتریک بسته شد که همین اتفاق، راه این شرکت را برای پیشتازی در صنعت ساخت پیشرانه و موتور های جت، هموار ساخت. برای مدت بیش از دو دهه، این توربوسوپرشارژر های شرکت جنرال الکتریک بود که هواپیماهای بمب افکن آمریکایی ار قادر ساخته بود که با وزن بیشتر به پرواز در آمده از ارتفاعات بالا عملیات مورد نظر خود را انجام دهند. تجربه کاری بالا و مهارت و خبرگی کارکنان و متخصصان این شرکت در ساخت تجهیزات موتور، به طور آشکاری مشخص ساخت که این شرکت، همان شرکتی خواهد بود که اولین موتور جت کشورش را تولید خواهد کرد. 

از آن زمان به بعد، می توان گفت جنرال اکتریک در نوآوری های کسب شده حرف اول را می زد، از آن دست می توان به نمونه های چون ساخت اولین موتور جت آمریکایی، ساخت اولین موتور توربوجت قادر به عملیات در سرعت های دو تا سه برابر صوت و تولید اولین موتور جت توربوفن با ضریب کنار گذر بالا برای ورود به خدمت اشاره کرد. امروزه، شرکت حمل و نقل هوایی جنرال الکتریک، با بودجه ای برابر با ۹۷/۱۰ بیلیون دلار در سال ۲۰۰۳، عملیات طراحی، گسترش، ساخت و تولید موتورهای جت را در طیف گسترده ای شامل موتورهای نظامی، تجاری، مسافربری و غیره انجام داده و پیشتاز در عرضه خدمات تعمیر و نگهداری موتورهای ساخته این شرکت است. 

● جنرال الکتریک، تولید کننده اولین موتور جت در ایالات متحده 

به علت سابقه طولانی و گسترده شرکت جنرال الکتریک در ساخت توربوسوپرشارژرها برای نیروی هوایی آمریکا، این شرکت انتخابی منطقی برای ساخت اولین موتور جت آمریکایی به نظر می رسید. در سال ۱۹۴۱، نیروی هوایی آمریکا منطقه لین در ماساچوست آمریکا را که مرکز تولید موتورهای شرکت جنرال الکتریک بود، برگزیده و این شرکت را به ساخت اولین موتورجت در این کشور بر پایه و اساس موتور جت ساخت سر فرانک ویتل انگلیسی موظف نمود. شش ماه بعد، در ۱۸ آوریل ۱۹۴۲، مهندسان شرکت جنرال الکتریک موتور I A را با موفقیت تست کردند. در اکتبر ۱۹۴۲، در میوروک درای لیک در ایالت کالیفرنیا، هواپیمای تاریخی بل اکس پی ۵۹ ای توسط دو موتور I A تجهیز شده و به این گونه بود که ایالات متحده آمریکا وارد عصر جت گردید (نیروی تولیدی توسط این موتور حدود ۱,۲۵۰ پوند اندازه گیری شده بود که نیروی تولیدی تراست توسط موتور امروزی GE۹۰ ۱۱۵B که در هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ به کار می رود، حدود ۹۰ برابر قدرت تولیدی در موتور I A و برابر با ۱۱۵,۰۰۰ پوند می باشد). موتور I A از سیستم کمپرسور گریز از مرکز (انواع ابتدایی کمپرسور) که تا حدود دو سال بعد تمام موتورهای ساخت جنرال الکتریک برای عملیات متراکم سازی از آن استفاده می کردند، بهره می برد. 

استفاده از کمپرسور گریز از مرکز پس از تولید موتور J ۳۳ با قدرت تولیدی ۴,۰۰۰ پوند پایان یافت. موتور J ۳۳ موتوری بود که در اولین هواپیمای جنگنده عملیاتی آمریکایی P ۸۰ شوتینگ ستار، که رکورد سرعتی معادل ۹۹۶ کیلومتر بر ساعت را بر جای گذاشت، به کار می رفت. قبل از پایان سال، موتور J ۳۵ هواپیمای داگلاس D ۵۵۸ سکای ستریک را به رکورد ۱,۰۴۶ کیلومتر بر ساعت رساند و رکرود قبلی را که توسط هواپیمای شوتینگ ستار ثبت شده بود، شکست. موتور J ۳۵ اولین موتور توربوجتی بود که از سیستم کمپرسور محوری یا طبقه ای کمپرسوری که بعد از آن تا به امروز در تمام موتورهای ساخت جنرال الکتریک به کار رفته است بهره می برد. بعد از همه مسایل، شرکت جنرال الکتریک تصمیم به ساخت موتور جت کاملاً جدید و با طراحی نوین گرفت که نتیجه همان موتور J ۴۷ بود که این شرکت را دوباره در مسیر تولید موتور های جت قرار داد. 

تقاضا برای در اختیار گرفتن موتور J ۴۷ برای مجهز کردن تمام هواپیماهای خط مقدم ایالات متحده، به خصوص هواپیمای F ۸۶ سابر، به این معنی بود که مرکز تولید جنرال الکتریک که در منطقه لین در ماساچوست قرار داشت، تکافوی تولید این تعداد موتور را نمی کرد، در نیاز شرکت جنرال الکتریک به ساخت مرکز تولید دومی شدت پیدا کرد. در نتیجه شرکت جنرال الکتریک مرکزی را در شهر سین سیناتی، همان جایی که موتورهای پیستونی کارخانه برادران رایت در طی جنگ جهانی دوم ساخته شدند، برای ادامه تولید برگزید.این شرکت، مرکز تولید یا کارخانه جدید را رسماً در ۲۸ فوریه ۱۹۴۹، با ایجاد دومین خط تولید موتورهای J ۴۷ برای تکمیل خط اصلی تولید این موتورها در منطقه ی لین در ماساچوست را، افتتاح کرد. بعدها، این مرکز به عنوان شعبه اصلی تولید شرکت جنرال الکتریک با نام اون دیل شناخته شد. با افروخته شدن اتش جنگ کره و افزایش تقاضا برای موتورهای J ۴۷، این موتور به پرتولید ترین موتور توربین دار گازی در جهان مبدل گشت، به طوری که تعداد ۳۵,۰۰۰ موتور J ۴۷ تا انتهای سال ۱۹۵۰ تحویل شد. این موتور با تولید خود دو افتخار اصلی را کسب نمود که اولین مورد آن به این صورت بود که این موتور اولین موتور توربوجتی بود که اجازه برای کاربرد های مسافربری بین شهری یا کشوری را از سوی موسسه هوافضای سیویل ایالات متحده دریافت داشت و دیگر افتخار آن این بود که اولین موتوری بود که از یک سیستم کنترل شده الکتریکی پس سوز برای تقویت نیروی کشش آن سود می جست. 

جنگ در حقیقت باعث یک جهش بزرگ علمی و یک انقلاب کاری در میان ملل شده بود، به طوری که افزایش سرسام آور تعداد کارمندان شرکت جنرال الکتریک از ۱,۲۰۰ نفر به ۱۲,۰۰۰ نفر در طی بیست ماه، الزاماً افزایش فضای بیشتر کاری را می طلبید. در سال ۱۹۵۱، شرکت جنرال الکتریک رسماً اعلام داشت که این شرکت بزرگترین مرکز تولید موتورهای جت در سراسر جهان، چه در صلح و چه در جنگ خواهد بود. در سال ۱۹۵۴، تصمیم بر آن شد که کارخانه موجود در شهر سین سیناتی، اون دیل، به مرکز تولید موتورهای جت در کلاس اندازه بزرگ و مرکز ابتدایی یعنی لین در ماساچوست، به مرکز تولید موتورهای جت کلاس کوچکتر مبدل شود. 

● موتورهای نظامی تاریخی، ورود به دوران جنگ سرد 

صرف نظر از تمامی موفقیت های حاصل از تولید موتور موفق J ۴۷، این موتور برای نیاز های تولید هواپیماهایی که لازم بود بالاتر از دو برابر سرعت صوت پرواز نمایند، کافی نبود. شرکت جنرال الکتریک با تولید موتور توربوجت J ۷۹ با استاتور های متغیر، که یکی از با اهمیت ترین تولید های این شرکت در عرصه موتورهای جت در زمان خود بود، خود را برای تامین نیروی مورد نیاز هواپیماهای جنگنده جدید آن زمان آماده ساخت. سیستم استاتور با تیغه های متحرک، به متراکم کننده یا کمپرسور موتور کمک می کرد که بر مشکل تغییر مقدار هوای ورودی به موتور در سرعت های مختلف مانند زمان برخاست یا در حداکثر سرعت غلبه نماید. در مدت سی سال، بیش از ۱۷,۰۰۰ موتور J ۷۹ که نیروی لازم برای پرواز هواپیماهای جنگنده ای چون اف ۱۰۴ ستار فایتر و اف ۴ فانتوم II تولید شد. در به کارگیری موتور CJ۸۰۵ که گونه ای از موتور J ۷۹ در هواپیمای مسافربری کانویر ۸۸۰ بود که شرکت جنرال الکتریک وارد بازار ساخت موتورهای تجاری برای هواپیماهای مسافربری و ... شد. در همین زمان، شرکت جنرال الکتریک به ساخت موتور «بچه موتور توربین گازی»، که موتوری با قدرت ۸۰۰ اسب بخار با کد T ۵۸ و از نوع توربوشفت بود، مشغول بود. 

در پرواز اولین هلیکوپتر مجهز شده با موتور توربین دار گازی که از نوع سیکورسکی و با کد HSS ۱F بود، دو موتور T ۵۸توربوشفت نیروی مورد نیاز آن را تامین می کردند. این موتور، که اولین بار در سال ۱۹۵۰ به کار گماشته شد، در حقیقت، نمونه کار موفقی از سوی مرکز تولید لین در ماساچوست بود. موتورهای توربوشفت ساخت شرکت جنرال الکتریک هنوز هم نقش عمده ای در فراهم آوردن نیروی مورد نیاز بیشتر هلیکوپتر های غرب در اندازه های کوچک و متوسط که همان موتورهای خانواده ی T۷۰۰/CT۷ باشند، را دارا هستند. سال های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، باز هم پیشرفت های بسیار دیگری را به چشم دید: موتور J ۹۳، اولین موتور قابل عملیات در سه برابر سرعت صوت، فراهم کننده نیروی مورد نیاز پیشران هواپیمای آزمایشی بمب افکن XB ۷۰، یعنی همان موتوری که با اضافه ساختن یک فن در انتهای آن، اولین موتور توربوفنی بود که وارد عرصه خدمات تجاری گردید، که سر انجام در هواپیمای مسافربری کانویر ۹۹۰ به کار برده شد. بعدها، رقابتی که برای ساخت گونه ای از پیشرانه ی اقتصادی با کارایی بالا برای هواپیمای ترابری گالاکسی سی ۵ در گرفت، شرکت جنرال الکتریک را وادار به مبارزه کرد: 

با قرار دادن فن بزرگی در قمست جلوی موتور J ۹۳، با طراحی های از پیش تعیین شده، تنیجه همان موتور TF ۳۹ شد که افتخار اولین موتور را با تکنولوژی ضریب کنار گذر بالا و راندمان مصرف اقتصادی و اندک قابل ملاحظه ی بنزین، بدوش می کشد. موفقیت عمده ی دیگری که در آن سال ها حاصل آمد، موتور توربوجت ساخته مرکز لین در ماساچوست با کد J ۸۵ بود که سفارشی از طرف نیروی هوایی ایالات متحده برای ساخت یک موتور کم مصرف با کارایی بالا برای هواپیمای فریدم فایتر اف ۵ ساخت نورث روپ محسوب می شد. این هواپیما، به زودی وظیفه دفاع هوایی معمول بیش از سی کشور را عهده دار شد. پیشرفت در دانش ساخت قسمت های مختلف موتور، مانند کمپرسور، کمباستور و توربین، طراحان را به این ایده سوق داد که موتوری را در ابعاد کوچکتر با یک طبقه توربین در مقابل دو طبقه و کاهش تعداد دیگر اجزا و در عوض مقاوم تر کردن آن ها، ابداع کنند. موتور GE F۱۰۱، نتیجه همان مطالعات و انعکاس تحقیقات گشترده در این عرصه بود که برای نیروبخشی هواپیمای بمب افکن استراتژیک B ۱ به کار گرفته شد. نقش موتورهای نظامی ساخت شرکت جنرال الکتریک به طرز جالبی در میان هواپیماهای ساخت غرب در سال های ۱۹۸۰ تثبیت گردید؛ تا جایی که موتور قابل اعتماد و با کارکرد و قدرت بی مانند GE F۱۱۰، ساخته شده بر پایه موتورهای GE F۱۰۱، توسط نیروی هوایی آمریکا در سال ۱۹۸۴ به عنوان پیشرانه ی هواپیماهای F ۱۶ C/D برگزیده شد. 

در حال حاضر، این گونه ی موتور نیروبخشی بازه ی گسترده ای از هواپیماهای اف ۱۶ در سراسر جهان را بر عهده گرفته است. به علاوه، موتور نوع GE F۱۱۰ به عنوان پیشرانه ی هواپیمای ژاپنی اف ۲ و هواپیمای اف ۱۴ سوپر تامکت B/D به کار گماشته شده است. گونه ی دیگری از همین موتور با نام F ۱۱۸، نقش پیشرانه ی هواپیمای بمب افکن B ۲ را ایفا می کند. اما با تمام این اوصاف، سال های درخشان تولید موتورهای نظامی توسط شرکت جنرال الکتریک با تولید آخرین مدل موتورهایی که در جنگ های خاور میانه نیز به کار گرفته شدند، پایان یافت. در سال ۱۹۹۱، بیش از نصف تمام هواپیماهای در خدمت آمریکا و دیگر متحدانش در عملیات طوفان صحرا بر علیه عراق، به وسیله موتورهای ساخت این شرکت تجهیز شده بودند. در این عملیات، بیش از ۵,۰۰۰ موتور ساخت شرکت جنرال الکتریک به وسیله طیف گسترده ای از هواپیماهای جنگنده، تانکر ها، هلیکوپتر ها، هواپیماهای ترابری و شناسایی که شامل هواپیماهای اف ۱۴، اف ۱۶، اف ۵، اف ۴، سی ۵، کی سی ۱۳۵ آر، اف ۱۱۷ بمب افکن، اف ۱۸ هورنت، ای ۱۰ ضد تانک، اس ۳ و هلیکوپتر های بلاک هاوک و آپاچی، به کار گرفته شد. علی رغم استفاده فراوان از موتورها در شرایط گوناگون، کارکرد این پیشرانه ها در حدد ۹۹% و عالی گزارش شد. در سال های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ که جنگ عراق نیز برپا شد، موتورهای این شرکت بیش از ۸۰% کل هواپیماهای عملیاتی را قدرت دهی می کردند. موتورهای تولیدی این شرکت، کارکرد بالا و قابل اطمینان خود را با نیروبخشی ۴۵۰ فروند جنگنده، ۱۵ بمب افکن، بیش از ۲۳۰ تانکر سوخت رسان و هواپیماهای ترابری و بیش از ۵۵۰ هلیکوپتر در این نبرد ثابت کرده و مشخص ساختند. در این موفقیت ها، قابلیت اطمینان بالا، تکنولوژی برتر و کیفیت بالا نقشی اساسی و پایه ای را در موفقیت کلی حاصل ایفا کردند. 

● جنرال الکتریک، پیشتاز در صنعت هواپیماهای تجاری 

با ساخت ساخت موتور TF ۳۹ برای هواپیمای ترابری گالاکسی سی ۵، شرکت جنرال الکتریک در سال ۱۹۷۱ با تولید موتور جدید CF۶ ۶ که بر روی هواپیماهای دی سی ۱۰ به کار گرفته شده و از تکنولوژی ضریب کنار گذر بالا بهره می جست، تقریباً وارد بازار هواپیماهای تجاری شد. خانواده CF۶ به طور قابل توجهی گسترش یافت، تا جایی که انواع موتور از این خانواده با نام های CF۶ ۵۰، CF۶ ۸۰A، CF۶ ۸۰C۲ و CF۶ ۸۰E۱ عرضه گشتند. در سال های ۱۹۸۰، به تریج موتورهای این خانواده محبوبیت بیشتری یافتند، به گونه ای که این موتورها معمول ترین پیشرانه ها برای هواپیماهای پهن پیکر به شمار آمده و قدرت لازم برای پرواز را برای بازه ی گسترده ای از هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ و ۷۶۷، ایرباس A ۳۰۰، A ۳۱۰، A ۳۳۰ و هواپیمای مک دانل داگلاس MD ۱۱ فراهم می آوردند. موتورهای خانواده CF۶، که از سال ۱۹۷۱ در خدمت بودند، به افزایش ساعات کاری یا پرواز خود به طور مکرر می افزودند، امری که هیچ یک از موتورهای تجاری قادر به انجام آن نبودند. 

برای معلوم ساختن ابعاد قضیه، این موتور قادر به کارکرد در تمام ۳۶۵ روز سال و کلاً به مدت ۲۶ سال می باشد، که این اندازه ها، مقادیر اندکی به شمار نمی آیند. موتور توربوفن CF۶ ۸۰C۲، که در سال ۱۹۸۴ وارد خدمت گشت، استاندارد های جدیدی را برای بالابردن ضریب اطمینان در کاربرد های تجاری پیشرانه ها تعیین کرده و نقش اساسی را در معرفی شرکت جنرال الکتریک به عنوان پیشتاز در صنعت ساخت موتور های تجاری در اندازه های بزرگ بازی کرد. موفقیت شرکت جنرال الکتریک در موتورهای خانواده CF۶ با تولد و رشد بین المللی CFM متقارن و مصادف شد، یعنی همان شرکتی که با سهام ۵۰/۵۰ توسط شرکت معظم جنرال الکتریک و شرکت فرانسوی Snecma Moteurs تاسیس شده و از بزرگ ترین موفقیت های تاریخ هوانوردی به شمار می آید. در سال ۱۹۷۱، شرکت Snecma شرکت جنرال الکتریک را به عنوان همکاری در ساخت و تولید موتورهای توربوفن تجارتی کوچک برگزید. این شرکت ها، CFM International را به منظور ساخت پیشرانه هایی بر پایه و اساس تکنولوژی ساخت فن توسط شرکت Snecma و تکنولوژی هسته اصلی موتور توسط جنرال الکتریک بر پایه ی موتورهای F ۱۰۱ تاسیس کردند. 

همکاری بین این دو شرکت بر پایه ی میل به در اختیار گرفتن بازار هواپیماهای کوتاه متوسط برد با استفاده از موتورهای CFM بود که در سال های ۱۹۷۰ رونق فراوانی یافته بود. در این زمان، شرکت جنرال الکتریک به ساخت موتور توربوفنی با ضریب کنار گذر پایین به منظور رقابت با موتور توربوفن JT۸D ساخت شرکت پرات اند ویتنی، که در هواپیماهای مسافربری میان برد آن زمان یعنی بوئینگ ۱۰۰ ۷۳۷، و دی سی ۹ دو موتوره و بوئینگ ۷۲۷ سه موتوره معمول بودند، نیز تصمیم گرفت. شرکت Snecma اولین قدم ها را برای پیشنهاد همکاری در ساخت پروژه «موتور ده تنی» برداشت. پس از در نظر گرفتن پیشنهاد ها از طرف شرکت های پرات اند ویتنی، جنرال الکتریک و رولز رویس، این شرکت به همکاری با شرکت جنرال الکتریک تصمیم را اخذ نمود؛ چه، این دو شرکت قبل ها نیز در پروژه CF۶ ۵۰ از سال ۱۹۶۹ همکاری داشته اند و می توانستند بهتر با هم توافق کرده و کنار آیند. به علاوه، هر شرکت مهندسی، فناوری و تجربه های بازاری خاص خود را داشته و هر یک به نحوی در تولید پیشرانه های نظامی و تجاری در سطح بین الملل دست داشته و کاملاً با تجربه اند؛ بنابراین، تمام شرایط برای تولید موتورهای CFM برای بازار های آینده فراهم بود. اگر چه شرکت مشترک CFM در سال ۱۹۷۴ تاسیس شده بود، اما این کمپانی تا سال ۱۹۷۹ سفارشی را دریافت نکرد؛ تا آنکه، موتور توربوفن CFM۵۶ ۲ برای هواپیماهای دی سی ۸ انتخاب شده و این هواپیماها نیز از این به بعد، با عنوان سوپر دی سی ۸ شناخته شدند. 

بعد از این سفارش، نیروی هوایی ایالات متحده نیز گونه نظامی موتور CFM۵۶ ۲ برای نیروبخشی ناوگان هواپیماهای تانکر سوخت رسان KC ۱۳۵ برگزیده و هواپیماهای تانکر KC ۱۳۵ به پیکربندی جدید مجهز شده و با عنوان KC ۱۳۵R معرفی شدند. با این سفارشات گسترده، به تدریج شرکت CFM نیز جایگاه خود را در میان بازار موتورهای دیگر به دست آورد. بعد از یک سال، شرکت های Snecma و جنرال الکتریک موفقیت بی سابقه ای در تولید پیشرانه های توربوفن برای هواپیماهای میان برد تجاری کسب کرده و این موتورهای موفق، برای تجهیز بیش از ۵۵۰ هواپیمای تجاری و نظامی در سراسر جهان انتخاب گشتند. همچنین، سفارش ها از طرف شرکت بوئینگ برای نیروبخشی هواپیماهای میان برد ۴۰۰ ۷۳۷ موجب شد تا بیش از ۲,۰۰۰ فروند از این هواپیماها با این خانواده از موتورها تجهیز شوند. موفقیت های روزافزون این موتورها تا جایی ادامه یافت که صنایع ایرباس نیز تسلیم شده و سفارش هایی را برای نیروبخشی حدود ۱,۳۰۰ فروند هواپیمای ایرباس A ۳۱۸، A ۳۱۹، A ۳۲۰ و A ۳۲۱ توسط موتورهای CFM۵۶ ۵A/ ۵B به این شرکت تقدیم کرد. در این میان، موتورهای CFM۵۶ ۵C نیز پیشرانه های منحصر به فردی برای هواپیمای ایرباس A ۳۴۰ چهار موتوره به شمار می آمدند؛ در نتیجه، موتورهایی از همین نوع برای ۳۰۰ فروند هواپیمای ایرباس A ۳۴۰ سفارش داده شدند. موتور توربوفن CFM۵۶ ۷ که در سال ۱۹۹۳ سرانجام به خدمت در آمد، پیشرانه ی مناسبی برای هواپیماهای نسل جدید بوئینگ میان برد ۷۳۷ از مدل های ۶۰۰، ۷۰۰، ۸۰۰ و ۹۰۰ که پرفروش ترین هواپیماهای بوئینگ در آن سال ها بودند، به شمار می آمد. با نصب این پیشرانه ها بر روی این هواپیماها یعنی بوئینگ ۷۳۷ و ایرباس A ۳۴۰، موفقیت بی سابقه ای نصیب شرکت های جنرال الکتریک و Snecma شد. در حال حاضر، در هر ورز، هر چهار ثانیه یک بار، یک هواپیما با موتورهای CFM از فرودگاهی از مکانی از این جهان پهناور بر می خیزد. 

● ورود جنرال الکتریک به سال ۲۰۰۵، آن سوی آینده 

در سال های ۱۹۹۰، شرکت جنرال الکتریک با توسعه موتورهای توربوفن GE۹۰، رغبت بوئینگ را برای انتخاب این موتورها برای هواپیمای دو موتوره، دور برد و تقریباً سنگین وزن بوئینگ ۷۷۷ بر انگیخت. موتورهای خانواده GE۹۰ با تولیدشان، رکورد جهانی آخرین کشش استاتیک را با قدرتی مساوی با ۱۲۲,۹۵۶ پوند شکسته و موتورهای GE۹۰ ۱۱۵B به «قدرتمند ترین موتورهای جت جهان» ملقب شدند و این رکورد شکنی در کتاب رکورد های جهانی های گینس ثبت گردید. آخرین گونه ی این خانواده از بزرگترین فنی که برای موتورهای توربوفن در جهان ساخته شده است، بهره می برد که دارای قطری برابر با ۲۵۱/۳ متر بوده و کلاً از مواد چند سازه یا کامپوزیت ساخته شده است. این موتور قدرتمند، بالاترین ضریب هوای کنار گذر را برابر با ۹ به ۱ دارد و این مسئله باعث شده است که این پیشرانه، به قدرتمند ترین موتور توربوفن با بالاترین صرفه اقتصادی برای هر هواپیمای تجاری مبدل شود. در جولای سال ۱۹۹۹، شرکت بوئینگ موتور GE۹۰ ۱۱۵B را برای هواپیمای منحصر به فرد و دوربرد بوئینگ ۳۰۰/۲۰۰ ۷۷۷ مدل LR برگزیده که یکی از بزرگترین برد های تاریخ شرکت جنرال الکتریک محسوب می شود. 

در ابتدای سال های ۱۹۹۰، شرکت جنرال الکتریک موتوری با نام CF۳۴ توربوفن را نیز معرفی نمود که در حقیقت بر پایه قلب نیروبخش هواپیمای ترابری C ۵ Galaxy یعنی همان TF ۳۴ شکل گرفته و برای هواپیماهای A ۱۰ و لاکهید S ۳A طراحی شده بود. نوع CF۳۴ ۳A و CF۳۴ ۳B برای نیروبخشی هواپیماهای بامباردیر CL۶۰۱ و CL۶۰۴ و گونه ی CF۳۴ ۳A۱ و CF۳۴ ۳B۱ برای قدرت دهی هواپیماهای مسافربری بسیار موفق بامباردیر پنجاه نفره CRJ۱۰۰ و CRJ۲۰۰ در نظر گرفته شدند. در اواخر سال های ۱۹۹۰، این شرکت همچنین تولید موتورهای CF۳۴ ۸ را نیز شروع کرد و در نتیجه، تصمیم بر آن شد که این موتورها نیز هواپیماهای بامباردیر CRJ۷۰۰ و CRJ۹۰۰ و امبریر ۱۷۰ و امبریر ۱۷۵ را که جزو هواپیماهای مسافربری به شمار می آمدند، تجهیز کنند. همچنین موتورهای خانواده ی CF۳۴ ۱۰ نیز برای نیرودهی هواپیمای مسافربری چینی ARJ۲۱ که قرار بر این است که در سال ۲۰۰۷ وارد بازار شود، به کار خواهند رفت. اما سرانجام، شرکت های عظیم تولید موتورهای جت که هر یک از تکنولوژی و مهندسی های خاص خود برخوردار بودند، به این حقیقت معترف شدند که تلفیق فناوری ها از سوی دو نهاد جدا و تولید یک محصول مشترک با به کار بردن آخرین تکنولوژی مکتسب در هر شرکت، موجب ساخت پدیده ای با فناوری و مهندسی بسیار بالا شده و کیفیت و تکنولوژی در آن سخن اول را خواهند گفت. در نتیجه، اتحاد پیشرانه های جنرال الکتریک پرات اند ویتنی بنیان گذاشته شده و تلاش ها به سوی ساخت مدرن ترین، با اطمینان ترین و کاراترین پیشرانه برای هواپیمای نوین ایرباس A ۳۸۰ با نام خانواده GP۷۲۰۰ معطوف گشت. این اتحادیه که در آگوست سال ۱۹۹۶ بنیاد نهاده شد، در حال به کارگیری آخرین و به روز ترین فناوری های پیشرانه در هوانوردی تجاری می باشد. 

موتور توربوفن خانواده GP۷۲۰۰ پیشرفت هایی چون قابلیت اطمینان بالاتر، کارائی بهتر برای پرواز های طولانی مدت و کلاً صرفه اقتصادی و عملیاتی را ارائه می دهد. در می ۲۰۰۱، شرکت هواپیمایی ایرفرانس برای نخستین بار موتور پیشرفته GP۷۲۰۰ را در هواپیمای جدید ایرباس A ۳۸۰ ۸۰۰ آزمایش نمود. پیشرانه GP۷۲۰۰ در حال حاضر یکی از پرخریدار ترین موتورها بر روی هواپیمای ایرباس A ۳۸۰ بوده و در حال تجاوز از مرزهای برآورده ساختن انتظاراتی چون مصرف کم ویژه سوخت و حرارت گازهای خروجی در آزمایش ها است. این در حالیست که اولین پرواز هواپیمای مسافربری ایرباس A ۳۸۰ برای نوامبر ۲۰۰۵ برنامه ریزی شده و این هواپیما حداکثر تا اکتبر سال ۲۰۰۶ وارد سرویس خدماتی هوایی امارت خواهد شد. البته موتورهای GP۷۲۰۰ قبل از اینکه بر روی هواپیماها سوار شوند، تا قبل از ورود به خدمت باید ۲۰,۰۰۰ ساعت تست حداکثر چرخه کاری و ۷,۰۰۰ ساعت را به صورت عملیاتی گذرانده و سپس برای ورود به عرصه خدمات آماده شوند، این در حالی است که این ازمایشات حتی از تست های استاندارد نیز مشکل تر و طاقت فرساتر است. در این شرایط، شرکت مشترک CFM International هم به هر چه پیشرفته تر ساختن موتورهای جت خود ادامه می دهد. در سال ۱۹۹۵، این شرکت تولید موتور تاریخی ساخت خود با تکنولوژی محفظه احتراق حلقوی مضاعف یا DAC که CFM۵۶ ۵B نام داشت را آغاز کرد که این موتور اولین بار به خدمت شرکت هواپیمایی سویس ایر در آمد. تکنولوژی DAC باعث کاهش اکسید های نیتروژن به میزان ۳۵% کمتر از هواپیماهای با تکنولوژی محفظه ی احتراق حلقوی تکی یا SAC در هوا شده که در نتیجه کاهش ایجاد واکنش مه دود فتوشیمیایی را نیز می توان انتظار داشت. 

با انتخاب شدن شرکت جنرال الکتریک توسط شرکت بوئینگ برای تولید موتور برای هواپیمای کاملاً مدرن بوئینگ ۷E۷، این شرکت برای تولید نسل جدیدی از موتور برای هواپیماهای تجاری آماده می شود. این پیشرانه ی کاملاً جدید که GEnx نام دارد، به منظور رسیدن به هدف های مورد نظر شرکت بوئینگ برای هواپیمای مسافربری جدیدش یعنی بوئینگ ۷E۷ Dreamliner، طراحی شده است، هواپیمایی که قرار بر آن است در سال ۲۰۰۸ وارد خدمت شود. این هواپیما در صورت تولید قادر به حمل ۲۰۰ تا ۲۵۰ نفر مسافر تا فاصله ی ۱۵,۳۷۰ کیلومتر بوده و انتظار می رود که مصرف سوختی کمتر معادل ۲۰% در برابری با هواپیماهای قابل مقایسه داشته باشد. موتورهای GEnx این هواپیما که نسل جدیدی از پیشرانه ها به شمار می آیند، قادر به تولید ۵۰,۰۰۰ تا ۷۰,۰۰۰ پوند کشش خواهند بود که قدرتی مناسب برای هواپیمای دریم لاینر به نظر می آید. این موتور کاملاً مدرن، اولین تست خود را در سال ۲۰۰۶ گذرانده و به احتمال بسیار، این نسل موتور به طور کامل جایگزین خانواده موفق CF۶ که بیش از سی سال نیروبخش هواپیماهای نظامی و تجاری بوده است، خواهد شد. 

به نظر می رسد که شرکت جنرال الکتریک در زمینه نظامی در قرن بیست و یکم هم پیشتاز باشد؛ چه، این شرکت در نظر دارد موتورهای توربوفن با ضریب کنارگذر پایین قدرتمندتری تا ۲۵% را برای هواپیماهای F ۱۴ Super Tomcat و F/A ۱۸ E/F طراحی و تولید نماید که این خود نشان از این دارد که این شرکت تاکنون هم دست از تولید پیشرانه برای هواپیماهای نظامی نکشیده است و در این زمینه در عصر جدید هم کاملاً موفق می نماید. در عین حال، گونه رشد یافته ای از موتورهای بسیار موفق T۷۰۰/CT۷ یعنی T۷۰۰/T۶E در حال حاضر برای هلیکوپتر های نظامی و تجاری در سراسر جهان در دسترس و موجود است. وضعیت موتورهای توربوشفت T۷۰۰/CT۷ نیز به عنوان محبوب و معمول ترین موتورها در کلاس خود، با بیش از ۱۲,۰۰۰ عدد تولید شده برای ۱۳۳ خریدار از ۵۷ کشور جهان در سراسر جهان، در حال بهبود یافتن و بهینه سازی شدن می باشد. به علاوه، تولید موتور F۱۳۶ توسط تیم موتورهای نظامی شرکت های جنرال الکتریک و رولزرویس به عنوان بخشی از برنامه «جنگنده ضربتی مشترک» یا JSF در حال پیشرفت است. 

بر پایه ی برنامه ریزی فعلی، این موتور فوق العاده پیشرفته امید می رود که در سال ۲۰۰۷ اولین تست های خود را انجام داده و از سال ۲۰۱۱ وارد خدمت شود. در حالی که شرکت جنرال الکتریک اعمال پایه ای و ساده نگهداری موتورها یعنی اورهال (اوراق کردن) یا تعمیر اجزا را انجام می دهد، سرویس های شرکت جنرال الکتریک به عنوان یک سرویس مشتری گرا شناخته شده است که همین مسئله باعث بهره وری بیشتر بیش از ۲۵۰ مشتری این شرکت در سراسر جهان که از موتورهای جنرال الکتریک و CFM International برای صنایعشان بهره می برند، شده است. پیشتازی دراز مدت شرکت جنرال الکتریک در ساخت سیستم های پیشرانه در رشد صنعت ساخت موتورها در سرویس های خطوط هوایی، نظامی و ... انعکاس یافته است. تعداد کلیه موتورهایی که به وسیله شرکت جنرال الکتریک برای کاربرد های تجاری تولید شده اند در حال حاضر از عدد ۱۵,۰۰۰ تجاوز می کند، که این رقم در مقایسه با سال ۱۹۹۰ به تعداد ۵,۰۰۰ عدد قابل مقایسه نبوده و انتظار می رود که در ده سال آینده این رقم به ۲۵,۰۰۰ عدد نیز برسد. با اتکا بر موفقیت های فراوان گذشته، شرکت جنرال الکتریک به آینده روشنی که در انتظار دارد چشم دوخته و هم اکنون نیز در حال بهره وری از جدیدترین و مدرن ترین تکنولوژی های روز که هوانوردی جهان آینده را متحول خواهند ساخت، بوده و در تلاش برای نیل به هدف های دوردست است که البته برای این چنین فناوری، این اهداف نزدیک و قریب می نمایند.


منبع: www.aftabir.com